Elektrische installatie keuren: NEN 1010, kosten en verplichtingen
Een veilige elektrische installatie is letterlijk van levensbelang. Toch laten veel huiseigenaren hun installatie nooit keuren — totdat er een probleem ontstaat. Wat houdt een elektrische installatie keuren precies in? Wanneer is het nodig, wat kost het, en is het verplicht? In dit artikel leggen we alles uit over de NEN 1010 keuring, de kosten, wat er wordt gecontroleerd en wanneer je actie moet ondernemen.
Wat is NEN 1010?
NEN 1010 is de Nederlandse norm voor veiligheidsbepalingen voor elektrische installaties in woningen en gebouwen. De norm beschrijft eisen voor de aanleg en het onderhoud van de complete elektrische installatie: van de groepenkast tot elk stopcontact, schakelaar en verlichtingspunt. Een NEN 1010 keuring toetst of jouw installatie aan deze norm voldoet.
De norm wordt regelmatig geactualiseerd. De meest recente versie (NEN 1010:2020+A1:2024) bevat onder andere strengere eisen voor aardlekbeveiliging en veilig werken in badkamerzones. Een installatie die voldeed aan de norm van 2000 kan bij een huidige keuring dus afkeuringspunten opleveren.
Wanneer een elektrische keuring laten uitvoeren?
Er zijn verschillende momenten waarop een keuring verstandig of noodzakelijk is:
- Bij aankoop van een woning: een keuring geeft zekerheid over de staat van de installatie. Verborgen gebreken in de bedrading komen bij een normale bouwkundige keuring niet altijd aan het licht.
- Na 25 jaar: elektrische installaties verouderen. Isolatie van bedrading kan bros worden, contacten kunnen versleten raken en de capaciteit is mogelijk niet meer toereikend voor modern gebruik (inductiekookplaat, warmtepomp, laadpaal).
- Na een verbouwing: als er leidingen zijn verlegd, groepen zijn toegevoegd of de meterkast is aangepast.
- Bij herhaaldelijke storingen: als de aardlekschakelaar regelmatig uitvalt, stoppen doorslaan of er een brandlucht te ruiken is bij stopcontacten.
- Bij verhuur: als verhuurder heb je een zorgplicht. Een keuring bewijst dat de installatie veilig is voor je huurders.
Is een elektrische keuring verplicht?
Voor particuliere koopwoningen is een elektrische keuring in Nederland niet wettelijk verplicht. Er is geen wet die eigenaren dwingt om periodiek te laten keuren. Maar dat betekent niet dat je het kunt negeren:
- Bij verhuur heb je als verhuurder de wettelijke plicht om een veilige woning te leveren. Een onveilige installatie kan leiden tot aansprakelijkheid.
- Bij verkoop kan een goedgekeurd keuringsrapport vertrouwen geven aan kopers en discussies over de staat van de installatie voorkomen.
- Je opstalverzekering kan een uitkering weigeren bij brand als blijkt dat de installatie aantoonbaar onveilig was.
Advies: ook zonder wettelijke verplichting is een keuring elke 10 tot 15 jaar aan te raden, en altijd bij aankoop of na een verbouwing. De kosten wegen niet op tegen de risico's van een onveilige installatie.
Kosten elektrische keuring
De elektrische installatie keuren kosten voor een gemiddelde woning in 2026:
- Appartement of kleine woning: €200 - €350
- Eengezinswoning (rijtjeshuis, 2-onder-1-kap): €250 - €500
- Grote vrijstaande woning: €400 - €650
De prijs hangt af van het aantal groepen in de meterkast, het aantal verdiepingen, de leeftijd van de installatie en de bereikbaarheid van de bedrading. Een uitgebreidere keuring met thermografisch onderzoek kost €100 - €200 extra, maar spoort oververhitte verbindingen op die met het blote oog niet zichtbaar zijn.
Wat wordt er gecontroleerd?
Een NEN 1010 keuring bestaat uit een visuele inspectie en een reeks metingen:
- Groepenkast: juiste zekering per groep, aanwezigheid en werking van aardlekschakelaars (30 mA), staat van de behuizing, correcte aansluitingen.
- Aarding: meting van de aardweerstand. Een goede aarding is essentieel voor de werking van de aardlekschakelaar.
- Isolatieweerstand: meting of de isolatie van de bedrading nog intact is. Verouderde isolatie kan kortsluiting of lekstroom veroorzaken.
- Lusimpedantie: meting of bij kortsluiting de zekering snel genoeg uitschakelt.
- Bedrading: controle op juiste doorsnede, kleurcodering, bevestiging en bescherming van kabels.
- Stopcontacten en schakelaars: visuele inspectie op beschadigingen, juiste bedrading en randaarde.
- Badkamer en vochtige ruimten: extra strenge eisen voor zones rond bad, douche en wastafel.
Na de keuring ontvang je een gedetailleerd rapport met eventuele afkeuringspunten, aanbevelingen en een algemeen oordeel (goedgekeurd of afgekeurd).
Valkuilen bij oudere woningen
Woningen van vóór 1970 hebben vaak een elektrische installatie die niet meer voldoet aan de huidige normen. Veelvoorkomende problemen:
- Geen of onvoldoende aardlekbeveiliging: oudere installaties hebben soms maar één aardlekschakelaar voor het hele huis, of helemaal geen.
- Aluminium bedrading: in de jaren '60 en '70 werd soms aluminium gebruikt in plaats van koper. Aluminium oxideert sneller en heeft een hoger brandrisico bij slechte verbindingen.
- Te weinig groepen: een meterkast met 6 groepen was in 1970 voldoende, maar niet voor een huishouden met inductiekookplaat, warmtepomp en laadpaal.
- Verouderde isolatie: rubber- of katoenisolatie uit de jaren '50 en '60 kan bros en brandgevaarlijk zijn geworden.
Bij ernstige tekortkomingen is een volledige renovatie van de installatie nodig. Reken voor een complete herbedrading op €4.000 - €10.000 voor een eengezinswoning, afhankelijk van de grootte en het aantal groepen.
Wanneer groepenkast vervangen?
De groepenkast is het hart van je installatie. Vervanging is nodig wanneer:
- De kast nog oude smeltzekeringen heeft in plaats van automatische zekeringen.
- Er onvoldoende groepen zijn voor het huidige gebruik.
- De aardlekbeveiliging ontbreekt of niet meer betrouwbaar werkt.
- Je een warmtepomp, laadpaal of andere zware verbruiker wilt aansluiten.
Een nieuwe groepenkast met 12-16 groepen kost €800 - €1.800 inclusief montage. Dit is een investering die je installatie toekomstbestendig maakt voor verduurzaming en elektrificatie.
Elektrische installatie en verduurzaming
De energietransitie stelt nieuwe eisen aan je installatie. Een warmtepomp vraagt een zware groep (16A of 3-fase), zonnepanelen hebben een aparte groep nodig voor de omvormer, en een thuislaadpaal kan tot 3 × 16A vragen. Laat vóór de aanschaf van deze apparaten altijd controleren of je installatie en meterkast geschikt zijn.
Neem de staat en capaciteit van je elektrische installatie op in je onderhoudsplan. Zo weet je wanneer keuring of uitbreiding aan de orde is.
Elektrische installatie beheren met Murus
Met Murus leg je de staat van je elektrische installatie vast in je woningdossier. Bewaar het keuringsrapport in de digitale woningkluis en plan de volgende keuring in via het onderhoudsplan. De AI-assistent Mara beantwoordt je vragen over elektrische installatie keuren en adviseert over noodzakelijke aanpassingen voor jouw woning.
Maak gratis een account aan en houd je installatie veilig en up-to-date.